16 rzeczy, których nie wiesz o „Pasji” Mela Gibsona. Pasja (2004) The Passion of the Christ

 16 rzeczy, których nie wiesz o „Pasji” Mela Gibsona Pasja (2004) The Passion of the Christ


Wyreżyserowany przez Mela Gibsona film „Pasja”, który na ekrany kin trafił w 2004 roku, to jedno z najbardziej przejmujących dzieł w historii kina. Opowiadający o Męce Pańskiej i z brutalną dokładnością odtwarzający przebieg Drogi Krzyżowej wzbudził zarówno zachwyty widzów, jak i kontrowersje z powodu oskarżeń reżysera o antysemityzm. Oto trzynaście ciekawostek dotyczących tego filmu.



1. Grający rolę Jezusa Jim Caviezel nabawił się urazu stawu barkowego, gdy na jego ramię upadł ważący blisko 70 kilogramów krzyż. Scena z tą kontuzją znalazła się w końcowej wersji filmu. Nie był to jego jedyny uraz. W wywiadzie dla magazynu „Newsweek” aktor przyznał, że dwa razy został przypadkowo uderzony batem, co pozostawiło blizny na jego plecach. Nabawił się też hipotermii i został trafiony błyskawicą. Dwukrotnie trafiony błyskawicą był również asystent reżysera Jan Michelini.

2. „Pasja” to najbardziej dochodowy film religijny wszech czasów. To również najbardziej dochodowy film wszech czasów w języku innym niż angielski. Na całym świecie zarobił 622 miliony dolarów.

3. Pierwotnie Mel Gibson planował, że film będzie wyświetlany w kinach bez napisów. Aktorzy w nim występujący i kreowane przez nich role miały mówić same za siebie. Nakręcony w całości w językach aramejskim, hebrajskim i łacińskim ostatecznie doczekał się seansów z napisami.

4. Imię rzymskiego legionisty, który przebił bok Chrystusa włócznią, to Kasjusz. Jego imię wymawia inny żołnierz, który podaje mu włócznię. Imię to zgodne jest z tradycją chrześcijańską, wedle której Kasjusz nawrócił się potem i przyjął chrzest, przybierając na nim imię Longin (lub według innych przekazów Lucjan). Włócznia, którą przebił bok Chrystusa nazywana jest Włócznią Przeznaczenia bądź Włócznią Lucjana.

5. Scena, w której ciało Chrystusa leży w ramionach matki, została zainspirowana słynną „Pietą” Michała Anioła.

6. Charakteryzacja Jima Caviezela trwała ponad 10 godzin. Warunki pogodowe często nie pozwalały na kręcenie kolejnych scen. Aby nie musieć po raz kolejny przechodzić całego procesu następnego dnia, aktor chodził spać w pełnej charakteryzacji.

7. 16 czerwca 2006 roku magazyn „Entertainment Weekly” umieścił „Pasję” na pierwszym miejscu najbardziej kontrowersyjnych filmów wszech czasów.

8. Wiele osób, które pracowały przy filmie „Pasja”, po zakończeniu zdjęć przeszło na katolicyzm. Wśród nich był Luca Lionello, który wcielił się w postać Judasza Iskarioty. Wcześniej był ateistą.

9. Przed każdym dniem zdjęciowym odprawiana była msza święta, którą koncelebrował kanadyjski ksiądz Stephen Somerville.

10. Maia Morgenstern, która grała Marię, była w trakcie zdjęć w ciąży, o czym jednak nikomu nie powiedziała. Pewnego dnia podeszła do Jima Caviezela i łamanym angielskim z rumuńskim akcentem oznajmiła: „Mam dziecko. W brzuchu”.

11. Niebieski kolor oczu Jima Caviezela został zmieniony na brązowy za pomocą efektów wizualnych.

12. Na potrzeby filmu opracowany został nowy typ sztucznej krwi. Składała się z czerwonych barwników, gliceryny, gumy tłuszczowej i bazy stabilizującej. Trzeba ją było zmywać alkoholem. W efekcie jeszcze przez kilka dni skóra Caviezela pachniała bardzo słodko.

13. W scenie drugiego spotkania Piłata z Sanhedrynem znalazł się fragment tekstu wypowiadanego przez członków Sanhedrynu pod adresem Chrystusa: „Krew Jego na nas i na dzieci nasze”. Choć to cytat z Ewangelii według świętego Mateusza, to Gibson zdecydował się usunąć ten fragment z napisów, by uniknąć dalszych oskarżeń o antysemityzm. W filmie ta wypowiadana w języku aramejskim kwestia pozostała. (PAP Life)

14. Film był w całości sfinansowany przez Mela Gibsona
Gibson wyłożył ok. 30 mln dolarów z własnej kieszeni, bo studia filmowe nie chciały ryzykować przy tak kontrowersyjnym projekcie.
15. „Pasja” została uznana za najbardziej kontrowersyjny film wszech czasów
Tak sklasyfikował ją magazyn Entertainment Weekly w 2006 roku.
16. W filmie pojawia się wiele ukrytych i nietypowych decyzji produkcyjnych
Kulisy produkcji obejmują niecodzienne wybory reżyserskie i zaskakujące historie z planu, o których opowiadają materiały zza kulis.

17. Jim Caviezel (Jezus) doznał prawdziwych obrażeń podczas kręcenia
W trakcie zdjęć aktor był narażony na ekstremalne warunki, co doprowadziło do licznych kontuzji – m.in. . podczas scen biczowania.

18. Film wywołał globalną debatę religijną
Jego odbiór różnił się między religiami – np. w islamie Jezus jest uznawany za proroka, ale nie za ukrzyżowanego, co wpłynęło na reakcje widzów.
 

19. „Pasja” jest jednym z najbardziej dochodowych filmów religijnych w historii
Choć powstała za stosunkowo niewielki budżet, jej wpływ i popularność były ogromne.

20. Film opiera się na czterech Ewangeliach, ale zawiera też elementy pozabiblijne
Inspiracje czerpano z Ewangelii Mateusza, Marka, Łukasza i Jana, ale także z tradycji i wizji mistycznych.

21. Wiele scen było kręconych w ekstremalnych warunkach pogodowych
Co wpływało na realizm, ale też na trudności produkcyjne – szczególnie w scenach plenerowych.

22. Film miał ogromny wpływ na kulturę chrześcijańską
Stał się punktem odniesienia w rozmowach o przedstawianiu męki Chrystusa w kinie i sztuce.

23. Wokół filmu narosło mnóstwo mitów i nieporozumień
Od kontrowersji teologicznych po dyskusje o przemocy – „Pasja” do dziś budzi emocje i jest analizowana przez krytyków oraz teologów.


24. Jim Caviezel został porażony piorunem… dwa razy
Aktor grający Jezusa został trafiony piorunem podczas sceny Kazania na Górze i ponownie podczas scen krzyżowania. Jego włosy stanęły w ogniu, ale przeżył bez poważnych obrażeń. 

25. Podczas biczowania naprawdę go trafiono
Caviezel został przypadkowo uderzony biczem dwa razy — jedno z uderzeń zostawiło 35‑centymetrową bliznę na plecach. 

26. Aktor grający Judasza był… ateistą, który na planie się nawrócił
Luca Lionello, odtwórca roli Judasza, deklarował ateizm, ale po zakończeniu zdjęć przeszedł konwersję religijną. Wspominają o tym liczne relacje z planu. 


27. Caviezel wybił sobie bark pod ciężarem krzyża
Krzyż ważył ok. 150 funtów (ok. 68 kg). W jednej ze scen spadł na aktora, powodując zwichnięcie ramienia — ujęcie trafiło do filmu. 

28. Na planie panowały ekstremalne warunki pogodowe
Podczas scen drogi krzyżowej Caviezel cierpiał na hipotermię, zapalenie płuc i infekcję płuc — wszystko przez zimno i wiatr na planie. 


29. Makijaż Jezusa trwał 8 godzin dziennie
Aktor miał m.in. . jedno oko całkowicie zaklejone, co powodowało potężne migreny. 


30. Na planie dochodziło do „niewyjaśnionych” zdarzeń
Wiele osób z ekipy opowiadało o „dziwnych” momentach — od nagłych zmian pogody po duchowe przeżycia. Niektórzy interpretowali je jako „znaki”. 

31. Film był kręcony w martwych językach, co wymagało specjalistów
Aramejski i łacina zostały odtworzone z pomocą jezuitów i lingwistów. Aktorzy uczyli się kwestii fonetycznie, często po sylabach. (The Making of 'The Passion of the Christ' )

32. Caviezel twierdzi, że „umierał przez kilka minut”
W 2023 r. aktor ujawnił, że po jednym z wypadków na planie trafił do szpitala i „zmarł na kilka minut”, zanim go odratowano. 

33. Wielu członków ekipy przeszło duchowe przemiany
Oprócz Lionella (Judasz), nawrócenia deklarowali także inni członkowie obsady i ekipy — m.in. . statyści grający rzymskich żołnierzy.


34. Szatana gra… kobieta
Postać Szatana zagrała włoska aktorka Rosalinda Celentano — Gibson celowo wybrał androgyniczny wygląd, by wywołać niepokój.

35. Ręka rysująca w piasku to… Mel Gibson
W scenie z Marią Magdaleną, gdy Jezus pisze na ziemi, dłoń należy do samego reżysera.

36. Najbardziej dochodowy film R‑rated w USA
„Pasja” pobiła rekord „Matrix Reloaded”, osiągając ok. 370 mln dolarów w Ameryce Północnej.

37. Caviezel naprawdę „umierał”
W 2023 r. aktor ujawnił, że po jednym z wypadków na planie jego serce zatrzymało się na kilka minut — odratowano go w szpitalu.

38. Krzyż ważył ok. 68 kg — i spadł na aktora
150‑funtowy krzyż zsunął się i uderzył Caviezela, powodując zwichnięcie barku. Ujęcie trafiło do filmu.

39. Biczowanie było tak realistyczne, że zostawiło blizny
Podczas sceny biczowania aktor został naprawdę trafiony — dwa razy. Jedno uderzenie zostawiło bliznę długości ok. 35 cm.

40. Na planie doszło do kilku „cudownych” zdarzeń
Relacje z planu mówią o niewyjaśnionych momentach, m.in. . o piorunach, które uderzały w ekipę (Caviezel i asystent reżysera zostali trafieni).

41. Język aramejski był rekonstruowany przez jezuitów
Aktorzy uczyli się kwestii fonetycznie, często sylaba po sylabie, pod okiem ekspertów od starożytnych języków.